Десеттe најдобри забранети филмови

Кога нешто ќе се забрани, тоа веднаш станува послатко – не мами со скриената тајна. Содржините кои што се забранети и кријат некоја тајна сепак на крајот немаат ништо. Поради таа причина најчесто и се испраќаат скриени слики со цел да се одржи моралот, кој што најчесто е лажен. Цензуристите со сиот глас се фалат за своите постапки и бараат уште – некои филмови и ден денес не се пожелни во некои делови од светот, најчесто поради хомоеротичните содржини кои ги навредуваат хетеросексуалците.

Кога се зборува за забранети филмови на овие простори, обично првото нешто што им паѓа на ум на луѓето е црниот бран и бункерите кои проголтаа тони филмска лента, бидејќи содржат филмови кои се осмелиле да се справат со табуата. На списокот ги има многу, на пример „Денови“ (1963) на Александар Петровиќ и „ВР – Мистерии на организмот“ на Душан Макавејев, но филмските експерти велат дека само еден бил забранет – „Капки, Вода, Војници“ (1962). Овој филм се осмелил да ги прикаже комунистите како суштества подложни на секакви искушенија. Поради ова, тој се нашол на обвинителна клупа, а брзо добил и забрана. Рехабилитиран е дури во 1990 година, речиси три децении откако се појавил. Покрај тоа што ги изнервирале чувствителните, филмот „Капки, Вода, Војници“ започнал црн бран, а многумина и денес го паметат како филм од кој бараше повеќе за обичните граѓани, и Душан Макавејев, Живојин Павловиќ, Слободан Шијан, Горан Паскаљевиќ и други. Забранетото филмско овошје не е само наше – многу филмови биле забранети ширум светот. Како и вообичаено, проблемите биле предизвикани од разни верски здруженија, а помош им била пружена од страна на луѓе кои мразеле да го видат се она што не им се допаѓало и не можеле да го поднесат кај себе. Уметноста отсекогаш трпела, но тоа никогаш не ја уништило. Подолу може да ги погледнете најдобрите 10 филмови чии што умови поминале одредено време во затворските ќелии.

1. Фриц Ланг бил првиот кој на снимање донел сериски убиец. На многумина тоа не им се допаднало, бидејќи во триесеттите години на минатиот век никој не верувал во толкаво зло. Орди на психопати подоцна ќе не убедат во спротивното, а тоа и ден денес го прават многу добро, само што никој не се обидува да ги забрани. Полесно е преку филмот.

2. Во далечната 1960 година, еден филмски критичар им одговорил на сите оние кои сметале дека треба да се забрани „Психо“ на Хичкок и им објаснил дека филмот можеби не е за деца, но дека не се сите толку чувствителни на шокот што доаѓа од големото платно. Цензуристите тврделе дека е садистички, а критичарите дека многу гледачи биле среќни кога го напуштале киното.

3. Труфаут ни подарил едно од најинтересните пријателства кои што некогаш биле прикажани на филм – Џулс и Џим долго остануваат во мислите на оние кои што го изгледале филмот. Цензуристите имале проблем со моментот кога Кетрин се придружува на двојката и се заљубува во двајцата. Бракот е вечна врска, многумина и денес веруваат во тоа, па маршираат со икони и ги валкаат улиците на веќе валканите градови.

Жените кои се осмелуваат да живеат свој живот се гледани со сомнеж, мажот е засекогаш, а жената – така – така. Љубовните триаголници се за „грешниците“, за оние кои мислат дека животот не мора да биде бесмислена мака.

4. Да, филмот е полн со болка и безнадежност – сите се измамници и нема љубов кон ближниот. Пукаат, убиваат, крадат и се каубојски ѓубриња. Затоа „Добриот, лошиот и грдиот“ ги налутија регулаторните тела, а како објаснување за забраната беше наведен тешкиот нихилизам (отфрлање на општоприфатените аспекти на човековото постоење, како вистината и моралот) кој ниту еден човек не би сакал да го гледа. Изгледа сме станале непристојни.

5. Розмари е млада, мажена, речиси мајка. Проблемот не е во неа, маката е демон, ѓавол или што и да е, сила која добрите христијани не ја посакуваат во своја близина. И тоа има смисла – никој не сака да го мачат пеколни маки, но понекогаш треба да се потсетиме дека филмот е главно измислена работа и не повикува ентитети кои престојуваат на другата страна од доброто.

6. Иконскиот филм на Кјубрик не е за спиење, но знаете што – ниту вестите од реалниот свет се обидуваат да се самоуништат. Се чини дека пред 50 години животот бил побезгрижен, а можеби едноставно го немало интернетот кој нуди кошмари од сите страни на светот. A Clockwork Orange е бунт што беше забранет на премиерата во Ирска, Сингапур, Шпанија, Малезија, а гледачите од Британија дури испратија заканувачки писма до режисерот. Филмскиот живот не е лесен.

7. Филмот „Розови фламингоси“ и ден денес за некого е премногу. Оние кои го сакаат и разбираат (или барем се трудат) Џон Вотерс го фалат и љубоморно го чуваат како доказ дека филмот може сè. Снимен е за неколку дена, а Вотерс сам направил сè. Така се родила треш комедијата, култен наслов за љубителите на квир филмовите како и за божицата Divine (Божествена), која се појавува во многу негови филмови. Таа е глава на семејството, врховен матријарх кој мрази секого и сака сите да бидат убиени. Попатно го прави она што не го прават „пристојните“ мајки, што дава некое освежување и денес.

8. Сало продолжува да се опишува како еден од најшокантните филмови на сите времиња, но тоа не е така без причина. Ниту модерните критичари не можат добро да го сварат, па затоа има рејтинг од 70% на платформата Rotten Tomatoes, што и не е толку лошо, но е помалку од очекуваното. Доволно е да се каже дека е снимен според книгата на Маркиз де Сад, за да се вознемири смиреноста. Покрај тоа, тоа е последното дело на големиот Пазолини, кој беше убиен истата година кога беше објавен филмот.

9. Џон Хинкли Џуниор. неколку години по овој филм изјави дека токму „Таксист“ го мотивирал да се обиде да го убие тогашниот американски претседател Роналд Реган. И тоа е доволно – луѓето сакаат да ги обвинуваат филмовите, книгите и видео игрите. Полесно им е да го бараат виновникот однадвор отколку да признаат дека човечката природа крие многу мрачни работи. Се однесуваме како сè да било како во рај пред филмот, како луѓето да не живееле во вечен страв од се и сешто, особено едни од други.

10. „Ичи убиецот“ е доказ дека филмовите не биле забранети само во првата половина на 20 век, а дека цензуристите влегле во 21 век. Одличниот Такаши Миике никогаш не бил нежен, посебно не е во овој филм. Насилството е таму како јазик без кој не е можна комуникација, но и како брич што го сече. Ранувањето на телото е тешко за стомакот, особено кога мачењето е екстремно. Се зборувало дека гледачите се онесвестувале, се раскажувале секакви приказни – најмногу лаги. Приказните за чувствителните гледачи се добра реклама, но и причина да се забрани нешто – овој филм сè уште не е виден во Малезија и Норвешка.