Веројатно веќе сте слушнале за терминот FOMO – страв од пропуштање. Меѓутоа, стравот од пропуштање на донесување подобра одлука – FOBO не е толку познат и погодува сè поголем дел од популацијата, а може да има и посериозни последици.
Во ера кога сме опкружени со огромна понуда од сè – од евтина облека до стотици серии и филмови на стриминг платформите, стравот од пропуштање – FOMO никогаш не бил поизразен. А сега, експертите го открија и постоењето на стравот дека постои подобра опција од онаа што ја избираме, односно – FOBO.
Чувството на анксиозност дека постои нешто подобро, познато како страв од подобра опција, создава големи проблеми кај многу луѓе при носењето одлуки и подготвеноста целосно да се посветат на нешто.
Што е FOBO?
„FOBO е чувство дека може да се појави нешто подобро, што прави да не сакаме целосно да се посветиме на тековниот избор или одлука“, објаснува авторот Патрик МекГинис за HuffPost.
„Ова е особено очигледно во ситуации кога пред нас имаме совршено добри опции, а сепак се бориме да донесеме одлука“, додава МекГинис.
Како да препознаете дека страдате од FOBO?
Главниот показател е тешкотијата при носењето одлуки.
Претераното размислување за секој детал и чувството на анксиозност при разгледување на опциите сè повеќе ги погодува луѓето денес, отежнувајќи го нивниот секојдневен живот, нарушувајќи го внатрешниот мир и потенцијално уништувајќи ги нивните односи.
„Свет на барање“
МекГинис, кој ги измисли термините FOMO и FOBO во 2004 година, тврди дека и двата произлегуваат од прекумерната понуда. Тој верува дека живееме во „свет на барање“, кој не преплавува со бесконечен број избори, принудувајќи нè постојано да ги држиме сите опции отворени.
„Анализа на парализа“
„Анализа на парализа“ е нешто што им е добро познато на повеќето луѓе, особено на оние кои страдаат од FOBO. Претераното анализирање и одложување е поврзано со екстремен страв од ризик и е рецепт за неодлучност, анксиозност и избегнување на обврски.
Резултатот, велат експертите, е живот во свет управуван од „можеби“ – што води кон одложување на обврските и себеси.
„Наместо да ги процените вашите опции, да изберете една и да продолжите со денот, вие го одложувате неизбежното. Тоа е како да го притиснете копчето за одложување на будилникот за повторно да се покриете со ќебе и да заспиете… и да го правите тоа повторно и повторно“, објаснува МекГинис.
Како FOBO влијае на квалитетот на животот и менталното здравје?
За разлика од FOMO, кој претставува внатрешна борба што најмногу влијае на вас самите, FOBO често има последици врз другите луѓе и може да предизвика поголема штета – од отуѓување од пријателите, семејството и деловните соработници, до трајно нарушување на романтичните врски.
„Кога го третирате животот како Tinder, лежерно прелистувајќи нови опции без да се обврзете на ниедна, испраќате јасна и недвосмислена порака до сите: на вас не може да се смета“, вели МекГинис.
Тој смета дека „нема да поставите јасен правец во животот или да се посветите на план за акција. Наместо тоа, ќе дозволите можностите да се натрупуваат и ќе донесете одлука само кога ќе ви одговара – ако воопшто ја донесете“.
FOBO се заснова на погрешното верување дека што подолго бараме, толку повеќе опции ќе имаме и дека тоа ќе доведе до подобар исход.
„Сепак, нема гаранција за тоа, и наместо тоа, луѓето може да чекаат толку долго што ќе пропуштат добри опции и на крајот ќе зажалат што не донеле одлука порано“, додава МекГинис.
Кобното „Што ако“
„FOBO најчесто изгледа како бескраен список на предности и недостатоци што ви се врти во главата“, вели животниот тренер и претприемач Томаш Свиторка.
„Секако, размислувањето за важни одлуки не е лошо. Морате да одвоите време и да донесете вистинска одлука. Но, кога FOBO ќе се активира, вие сте заглавени, постојано се двоумите, неспособни да изберете, поради она неуловливо ‘што ако’“, додава тој.
Анксиозност, исцрпеност и прекинати односи
„Нормално е и здраво да се чувствувате презаситени од бесконечниот број опции што ги нуди модерниот свет, но кога тоа ве спречува да напредувате во важните области на животот, може да стане штетно за вашето ментално здравје“, вели брачната и семејна терапевтка Беки Стампфиг.
FOBO може да биде и „заразен“, додава таа. Ако го избегнувате носењето одлуки на работа, веројатно ќе се соочите со истиот проблем и во приватниот живот.
„Психолошки, FOBO може да придонесе за анксиозност и депресија, бидејќи постојаната потрага по подобри опции спречува луѓето целосно да уживаат во нивните сегашни околности“, додава психологот Патриша Диксон.
Како да го намалите FOBO?
FOBO не може да се надмине преку ноќ, но со време и свесност за проблемот, можете постепено да го намалите.
„Клучно е да го промените начинот на размислување за изборите“, вели Диксон и додава дека треба да прифатите дека вашите одлуки се најдобрите во моментот, дури и ако подоцна се појават алтернативи.
Наместо да ги гледате другите опции како подобри, експертите советуваат да ги гледате како едноставно различни.
„Ако чувствувате дека анксиозноста и стресот поврзани со FOBO го преземаат вашиот живот, размислете да побарате поддршка од стручно лице“, заклучува Диксон.
