Повеќе од 840.000 луѓе умираат секоја година од здравствени состојби поврзани со психосоцијални ризици на работа, меѓу кои се долгите работни часови, несигурноста на работното место и вознемирувањето, покажува нов извештај на Меѓународната организација на трудот.
Психосоцијалните ризици поврзани со работата главно се поврзуваат со кардиоваскуларни заболувања и нарушувања на менталното здравје, како и самоубиство.
Стресот станува еден од најголемите ризици на работа
Манал Ази, раководителка на тимот за политики и системи за безбедност и здравје при работа во Меѓународната организација на трудот, објаснува дека психосоцијалните ризици стануваат еден од најзначајните предизвици за безбедноста и здравјето при работа во современиот свет на трудот.
Таа посочува дека подобрувањето на психосоцијалната работна средина е важно не само за заштита на менталното и физичкото здравје на работниците, туку и за зајакнување на продуктивноста, организациските перформанси и одржливиот економски развој.
Работата го обликува идентитетот, социјалната поврзаност и економската сигурност. Но начинот на кој е организирана одредува дали таа ќе биде поддршка за човекот или извор на прекумерни барања, нејасни улоги и чувство на неправда.
Цената се мери во здравје, животи и изгубени работни денови
Извештајот утврдува дека здравствените ризици поврзани со работата секоја година одземаат речиси 45 милиони години здрав живот на глобално ниво. Комбинираното влијание на кардиоваскуларните болести и менталните нарушувања се проценува дека предизвикува годишна загуба од 1,37 проценти од глобалниот БДП.
Само во Европа, Меѓународната организација на трудот пријавува 112.333 смртни случаи, близу шест милиони изгубени години здрав живот и загуба од 1,43 проценти од БДП.
Кардиоваскуларните заболувања претставуваат најголем дел од смртните случаи, но вкупната загуба на здрави години живот е поголема кај менталните нарушувања, наведуваат авторите.
Според Светската здравствена организација, депресијата и анксиозноста предизвикуваат околу 12 милијарди изгубени работни денови годишно. Најчестите состојби вклучуваат депресија, анксиозни нарушувања, прегорување, нарушувања на спиењето и замор.
Проблемите со менталното здравје можат да доведат и до физички здравствени штети преку нездрави механизми за справување со стресот и заморот. Пушењето, консумирањето алкохол, прејадувањето и физичката неактивност поради проблеми на работното место можат да доведат до дебелина, хипертензија и други хронични болести.
„Доказите исто така сугерираат дека здравственото однесување и психосоцијалните ризици меѓусебно делуваат со текот на времето, при што нездравите навики ги засилуваат негативните ефекти врз здравјето поврзани со изложеноста на психосоцијален стрес“, наведуваат авторите.
Долгото работно време останува еден од најопасните фактори
Извештајот ги идентификува долгите работни часови, малтретирањето, притисокот на работа, нерамнотежата меѓу вложениот труд и наградата, несигурноста на работното место, како и насилството и вознемирувањето, како главни причини за нарушено здравје кај работниците.
„Важно е да се потсети дека долгите работни часови, како клучен психосоцијален ризик поврзан со зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања и мозочен удар, сè уште се широко распространети“, наведуваат авторите.
Меѓународната организација на трудот проценува дека на глобално ниво 35 проценти од работниците работат повеќе од 48 часа неделно.
Истражување на Светската здравствена организација покажува дека работењето 55 или повеќе часа неделно е поврзано со околу 35 проценти поголем ризик од мозочен удар и 17 проценти поголем ризик од смрт од исхемична срцева болест, во споредба со работа од 35 до 40 часа неделно.
Малтретирањето и другите форми на вознемирување и насилство исто така се посочуваат како сериозен проблем. Извештајот наведува дека 23 проценти од работниците во светот доживеале барем една форма на насилство или вознемирување во текот на својот работен век, при што психолошкото насилство е најчесто, со 18 проценти.
Што можат да направат работодавачите
Дигитализацијата, вештачката интелигенција, работата од дома и новите облици на вработување ја менуваат психосоцијалната работна средина. Тоа бара од организациите да ги идентификуваат ризиците и да воведат превентивни мерки.
Тие мерки треба да се однесуваат на начинот на кој работата е дизајнирана, организирана и управувана, вклучувајќи управување со обемот на работа, јасност на улогите, број на вработени и работно време.
Кога превенцијата не е доволна, Меѓународната организација на трудот повикува на навремена и нестигматизирачка поддршка, како пристап до услуги за поддршка, привремени прилагодувања на работата, вклучување на стручни лица за здравје при работа и фер процеси за враќање на работа.
