На новогодишната ноќ, додека луѓето ширум светот слават со бакнеж или чаша шампањ, на некои од забавите во Најроби се слави на поинаков на поинаков начин: со 12 зрна грозје, по едно за секој месец од годината додека часовникот отчукува полноќ. Оваа мексиканска традиција, која датира од шпанскиот колонијален период и за која се вели дека носи среќа, пристигна во Најроби на врвот на културниот бран што ги зафаќа најмодерните агли на Кенија. Мексиканската култура е насекаде: на менито во рестораните, во танцовите клубови, на телевизија.
Иако бројот на вистински Мексиканци во Најроби е мал – околу 200 луѓе, според проценките на амбасадата – и немаат дефинирано соседство, тешко е да не се забележи нивното влијание врз културниот живот на градот. Жителите на Најроби пијат текила и танцуваат на мексиканско-кениска музичка фузија во Бленд Лоунџ во сабота навечер, а потоа следното утро се поклонуваат со мексиканските католички свештеници во парохијата Пресвета Богородица од Гвадалупе. Познато е дека е тешко да се најде пристојна мексиканска храна низ цела Африка, но во Најроби гладните патници дури и не мора да го напуштат аеродромот: во Јава Хаус, африканската верзија на Старбакс, тие можат да се нагостат со кесадиљи, гвакамоле, па дури и со ранчеро.
Првите Мексиканци кои допатувале во Кенија во 1940тите години биле католички мисионери, а нивното влијание врз културата навистина се раширило.
Спојот на мексиканската и кениската култура започна во 1980-тите, кога латиноамериканските теленовели, главно од Мексико, станаа популарни на кениските телевизии. Правата за овие сапуници беа поевтини за купување од оние сериите од САД, па изборот за телевизиските куќи беше очигледен. Денес, бизнисот сè уште цвета: Каролин Мбиндио-Коросо, извршен директор и извршен продуцент на компанијата за синхронизација на Африкански гласови, вели дека компанијата започнала на почетокот на 2015 година со двајца вработени кои синхронизирале сапуници. Сега таа е најголемата компанија за синхронизација во Источна Африка, со 15 кабини за снимање и четири наменски станици за продуцирање.
Г-ѓа Мбиндио-Коросо вели дека сапуниците се толку популарни затоа што се аспиративни: убав, понижен херој или хероина ги надминува лошите случувања и пречки – злобна маќеа, деловен тајкун – за да постигне победа. Повеќето мексикански теленовели во Кенија моментално се емитуваат на англиски јазик, но г-ѓа Мбиндио-Коросо смета дека би имало уште поголем потенцијал доколку се синхронизираат на локални јазици. Во Африка има повеќе од 120 милиони говорници на свахили, забележува таа.
Роден во Веракруз, Мексико, Едгар Мануел Варгас Галегос (28), отсекогаш ги идолизирал Мексиканците кои работеле во Кенија како мисионери. По верското училиште, но пред неговото замонашување, г. Галегос тргна по нивните стапки, со намера да го шири Евангелието.
Наместо тоа, г-дин Галегос се заљуби во генџ, домашниот жанр на Најроби кој комбинира традиционални хип-хоп ритми со рап текстови на свахили и Шенг. Со популаризацијата на теленовелите, тој се запраша: зошто мексиканско-кениската фузија не може да биде следното големо нешто во музиката? Галегос се откажа од свештенството и го усвои уметничкото име „Романтико“ за да продолжи да твори како рапер.
Неговите соработки со кениските уметници, вклучително и Самаки Мкуу (кенискиот олимписки пливач Џејсон Данфорд) и таканаречениот татко на генџот, Хуа Кали, создаваат зависност: во видеото за неговиот сингл од 2018 година, Мкора (што значи „извалка“), Романтико рапува на шпански и свахили додека носи светло-сина мексиканска маска на борач.
„Започнуваме ново движење овде во Источна Африка: спој на шпанска и свахили музика“, рече Романтико, седејќи пред такеријата во Најроби, каде што Кенијците бараа да направат селфи со него. „Народот може да почувствува дека овој стил ни припаѓа нам. Кога пееме, не пееме за себе. Ние пееме за народот“. И луѓето го сакаат тоа: Романтико настапуваше во две од најпопуларните ТВ емисии во Кенија, „Десет над десет“ и „Шоуто на Черчил“.
Возбудата се прелеа и во жанровите на класичната музика. Кенискиот класичен гитарист Кевин Муњи, кој е специјализиран за приватни настапи и корпоративни настани, рече дека одеднаш има поголема побарувачка за маријачи музика од кога било досега.
„Мексиканските ресторани се отвораа и затвораа во Кенија подолго време“, рече Салиша Чандра, еден од косопствениците на Фонда NBO, кој стана првиот автентичен мексикански ресторан во Најроби кога беше отворен во октомври 2017 година. (NBO е кодот на аеродромот за меѓународниот аеродром во градот и стана стенографија за градот.) „Тие беа само Текс-Мекс, и тие ресторани се отвораа и затвораа многу брзо“.
Г-ѓа Чандра и нејзиниот сопруг Јаш Кришна живееле во САД неколку години, вклучително и во Калифорнија, пред конечно да се вратат дома во Најроби каде што им недостигала храната во која се заљубиле во странство.
„Не можевме да сфатиме зошто тука нема навистина добра, автентична мексиканска храна“, рече г-ѓа Чандра. „Тоа е навистина слично на кениската храна, во однос на состојките: пченка, авокадо, грав. Па рековме дека тоа навистина ќе им се допадне на Кенијците“.
Навистина, угали (тврдата каша од пченкарно брашно што е сеприсутна во источноафриканската кујна) потсетува на мексиканската смеса за пченкарни тортиљи, а качумбари, кениска салата од свежи домати и кромид, е двојник на пико де гало.
Чандра и косопствениците на ресторанот отпатувале во Мексико, каде што пробувале различни храни низ земјата, а потоа го ангажираа познатиот мексикански готвач Хуан Кабрера Барон во Најроби на 10 дена за да помогне во развојот на менито. Автентичноста беше клучна: кога одредени состојки, како што се чили гуахило и билки од епазоти, не беа достапни во Кенија, Фонда NBO соработуваше со органска фарма за да ги одгледува. И по повеќе од десетина грешки, конечно најдоа локален кениски производител на сирење за да направи совршени queso fresco и queso Oaxaca.
Спира Корнел, главен готвач во Фонда NBO, ги усоврши своите вештини со многу различни глобални кујни, но никогаш претходно не пробала мексиканска храна. „Од првиот ден, тоа беше вистински предизвик и задоволство за нас како готвачи. Мексиканските и кениските рецепти користат исти состојки, но тоа е многу различна платформа и техники“.
Откако беше отворена Фонда NBO, сцената со мексиканската храна во Најроби се прошири: во Меркадо во Вестлендс, главниот готвач и шанкер се од Мексико, а во Алхемичар, културен пазар на поп-ап барови, музички места и камиони со храна, хипстерите можат да нарачаат начос и коктели од текила инспирирани од Мексико.
Џеј Мучаи, кениски готвач и менаџер во Фонда NBO, никогаш не бил во Мексико, но сепак чувствува силна врска со земјата. „Секогаш кога им служам на локалното население, се преправам дека сум повеќе Мексиканец отколку Кениец“, рече тој. „Тие велат дека мексиканската храна се чувствува како домашна храна. Ја има истата душа“.
Извор: New York Times
