Честите блокирања на одлуките на Европската Унија од страна на Унгарија под водство на поранешниот премиер Виктор Орбан предизвикаа дебата за тоа како блокот ги носи одлуките за надворешна политика. Париз и Берлин сега поддржаа иницијатива за побрзо и поефикасно донесување одлуки за надворешната и безбедносната политика, според писмо до кое увид има „Политико“ .
Писмото беше адресирано до високата претставничка Каја Калас, а го потпишаа 11 земји-членки, вклучувајќи ги Франција и Германија. Во него се предлагаат пет начини за забрзување и подобрување на процесот во рамките на Заедничката надворешна и безбедносна политика (ЗНБП), што отвора можност за почеста употреба на гласање со квалификувано мнозинство.
Според правилата на ЕУ, одлуките во областа на ЗНБП мора да се донесуваат едногласно. Ова правило честопати предизвикуваше застој, бидејќи поранешниот унгарски премиер Виктор Орбан редовно го користеше своето вето за да ги блокира одлуките поддржани од преостанатите 26 земји-членки.
Германија долго време се залага за премин од едногласност кон гласање со квалификувано мнозинство (QMV). Франција, заедно со некои други земји, традиционално се спротивставува на тоа, но ова писмо отвора можност за поширока примена на овој модел, иако директно не повикува на целосна промена на методите на гласање.
„Продолжуваме да бараме консензус секогаш кога е можно“, се вели во писмото. Писмото го потпишаа, заедно со Франција и Германија, министрите за надворешни работи на Австрија, Шведска, Данска, Финска, Белгија, Холандија, Романија и Шпанија. „Но, мора да се осигураме дека оваа култура на консензус охрабрува заедничко дејствување, а не го спречува – во спротивно ќе имаме легитимитет, но не и моќ.“
Предлози за побрзо донесување одлуки
Во писмото конкретно се предлага посилно почитување на принципот на искрена соработка меѓу земјите-членки и употреба на конструктивна воздржаност наместо целосно вето, со цел да не се блокира дејствувањето на Унијата. Понатаму, се бара забрана за поврзување на темите што се одлучуваат со неповрзани национални барања, со што се спречува уцена.
Предлозите вклучуваат охрабрување на високата претставничка Каја Калас да истражи опции во рамките на постојните договори, како што е таканаречената клаузула за пасерела што овозможува правилата за донесување одлуки да се менуваат без да се менува договорот. Конечно, државите што го користат ветото од витални национални причини ќе мора детално да ја објаснат својата одлука, особено во случаи кога е предвидено гласање со квалификувано мнозинство.
Писмото ќе биде дискутирано оваа недела на неформален состанок на министрите за надворешни работи, во стилот на Гимних, во Виклоу, Ирска.
