Двајца вработени, две минимални плати и семеен буџет кој не е доволен за покривање на основните месечни трошоци. Ова е финансиската реалност што ја покажуваат најновите пресметки на Сојузот на синдикатите на Македонија, според кои на четиричлено семејство со две минимални плати му недостигаат повеќе од 17.000 денари месечно.

Синдикалната минимална кошница за септември 2026 година изнесува 69.432 денари. Според економистот Бранимир Јовановиќ од Виенскиот институт за меѓународни економски студии, минималната плата изнесува околу 26.000 денари.

Тоа значи дека семејство во кое двајцата родители работат за минимална плата располага со околу 52.000 денари месечно, односно со 17.432 денари помалку од износот што синдикатот го пресметува како неопходен за покривање на основните потреби.

Разликата е уште поголема кај семејствата што живеат под кирија.

За две години животот поскапел за повеќе од 8.000 денари

Според ССМ, во септември 2024 година синдикалната минимална кошница изнесувала 61.306 денари. Две години подоцна таа достигнала 69.432 денари, што претставува зголемување од 8.126 денари.

Само во последната година трошоците опфатени со оваа пресметка се зголемиле за 4.355 денари.

Најголем дел од семејниот буџет оди за храна и пијалаци. За оваа категорија во септември биле потребни 25.259 денари, односно 36,4 отсто од вкупната синдикална кошница.

Тоа значи дека повеќе од една третина од парите потребни за основен животен стандард се трошат само за исхрана.

Со кирија, трошоците надминуваат 84.000 денари

Уште потешка е состојбата за семејствата што немаат сопствен стан.

Според пресметката на ССМ, за четиричлено семејство што живее во изнајмен стан од 60 квадратни метри, минималните месечни трошоци во септември достигнале 84.807 денари.

Во таков случај, две минимални плати покриваат само околу 61 отсто од пресметаните трошоци. На семејството му недостигаат 32.807 денари месечно.

Ова покажува колку станбеното прашање е поврзано со животниот стандард. За домаќинствата што немаат сопствено живеалиште, киријата може да биде еден од најголемите финансиски товари.

Јовановиќ: Разликата меѓу платите и трошоците расте

Економистот Бранимир Јовановиќ во изјава за „Слободен печат“ оцени дека јазот меѓу минималната плата и основните животни трошоци се зголемил во последните две години.

Според неговата пресметка, пред две години на семејство со две минимални плати му недостигале околу 15.000 денари, додека сега недостигот изнесува околу 17.000 денари.

Јовановиќ ја критикува владината политика за платите и смета дека минималната плата треба да изнесува најмалку половина од синдикалната минимална кошница. Според сегашните вредности, тоа би значело минимална плата од приближно 34.700 денари.

Две различни кошници, ист проблем со платите

Дополнителна дебата отвори и новата потрошувачка кошница што ја претстави Министерството за економија и труд, со вредност од 58.475 денари за август.

Овој износ е понизок од синдикалната пресметка, но и според него две минимални плати не се доволни за покривање на пресметаните трошоци.

Владината и синдикалната кошница се пресметуваат по различни методологии и не претставуваат идентични показатели.

Сепак, за семејствата што живеат од ниски плати, основното прашање останува исто: колку од месечните потреби можат да се покријат со приходите од работа?

Податоците покажуваат дека за значителен дел од домаќинствата проблемот не е само во тоа колку брзо растат цените, туку и во тоа што платите не обезбедуваат доволно средства за основните животни трошоци.