Справувањето со главоболките, особено со мигрените, може да биде сложено и да бара повеќе од повремено земање лекови против болки. Кога главоболките стануваат чести, вреди да се обрне внимание и на секојдневните навики, вклучувајќи ја исхраната, внесот на течности и консумирањето кофеин.
Кофеинот е еден од можните фактори што влијаат врз појавата и интензитетот на главоболките, но неговото дејство не е исто кај сите луѓе. Две нутриционистки за порталот „Итингвел“ објаснуваат дека умереното и редовно консумирање може да помогне во ублажувањето на болката, додека прекумерниот внес или наглото намалување на количината може да предизвикаат проблеми. Ако главоболките се повторуваат, важно е да се разговара со лекар за да се исклучат други здравствени причини, а може да помогне и следењето на можните предизвикувачи поврзани со исхраната.
Како кофеинот може да ја ублажи главоболката?
„Во умерени и доследни количини, кофеинот е вазоконстриктор“, објаснува нутриционистката Ела Давар. Тоа значи дека може да предизвика стеснување на крвните садови, поради што се користи и во комбинација со лекови против болки, како парацетамол или аспирин, во одредени препарати за главоболка и мигрена што се продаваат без рецепт.
Сепак, тоа не значи дека кофеинот ќе помогне кај секого. Нутриционистката Алисон Тепер нагласува дека реакцијата зависи од индивидуалната чувствителност, количината што се внесува и навиките на консумирање. Кај некои луѓе кофеинот може да ја ублажи болката, додека кај други може да биде еден од факторите што ја предизвикуваат или ја влошуваат главоболката.
Затоа, корисно е да се следи кога се појавува болката и колку кафе, чај, енергетски пијалаци или други извори на кофеин се консумираат во текот на денот. Дневникот за храна, пијалаци и симптоми може да помогне да се забележат повторливи обрасци и да се утврди дали кофеинот има улога во конкретниот случај.
Прекумерниот внес може да придонесе за дехидратација
Кофеинот има диуретично дејство, односно може да го зголеми излачувањето урина. При вообичаен умерен внес, овој ефект најчесто не е изразен, но поголемите количества, особено во комбинација со недоволно внесување вода, може да придонесат за дехидратација. Недостигот на течности може да предизвика главоболка или да ги влоши симптомите кај луѓето склони кон мигрена.
Според Тепер, дехидратацијата може да влијае и врз начинот на кој организмот ја доживува болката. Во текстот се наведува и истражување според кое реакциите на болка биле поизразени кај испитаниците што биле дехидрирани. Сепак, тоа не значи дека секоја главоболка по консумирање кафе е последица на недостиг од вода.
Нутриционистката посочува и дека прекумерното губење течности може да влијае врз рамнотежата на одредени минерали, вклучувајќи го магнезиумот, чиј недостиг кај некои луѓе може да биде поврзан со главоболки. Добри извори на магнезиум се семките, јаткастите плодови, мешунките и темнозелениот лиснат зеленчук.
Наглото намалување на кофеинот може да предизвика главоболка
Ако редовно пиете кафе и едно утро ја прескокнете вообичаената шолја, можно е да почувствувате главоболка. Кај луѓето што редовно внесуваат кофеин, симптомите на повлекување може да почнат само 12 до 24 часа по намалувањето или прекинувањето на внесот. Главоболката често го достигнува најголемиот интензитет во периодот од 20 до 51 час по последниот внес.
Ова се случува затоа што организмот се приспособува на редовното присуство на кофеинот, па наглата промена може привремено да предизвика непријатни симптоми. Според Давар, намалувањето на внесот е добро познат можен предизвикувач на главоболки и мигрена кај луѓето што редовно консумираат кофеин.
Ако сакате да го намалите внесот, постепеното намалување може да биде полесно за организмот отколку наглото прекинување. Почетните главоболки обично се привремени, но нивното траење и интензитет може да се разликуваат од човек до човек.
Што друго може да помогне во спречувањето на главоболките?
Покрај вниманието кон кофеинот, нутриционистките препорачуваат неколку навики што може да помогнат во намалувањето на зачестеноста на главоболките.
Јадете и пијте редовно во текот на денот. Долгите паузи меѓу оброците и недоволниот внес на течности кај некои луѓе може да предизвикаат или да влошат главоболка. Тепер препорачува редовни оброци, приближно на секои три до четири часа, вклучувајќи појадок во првиот час по будењето. Комбинацијата од протеини и јаглехидрати, на пример бадеми и овошје, може да помогне во одржувањето на енергијата меѓу оброците.
Вклучете намирници богати со омега-3 масни киселини. Давар препорачува риба богата со омега-3, како лососот, како дел од разновидна исхрана што може да придонесе за намалување на воспалителните процеси. Сепак, храната не е замена за медицински третман кај луѓето што страдаат од чести или силни мигрени.
Обрнете внимание на можните предизвикувачи. Кај некои луѓе, главоболките може да бидат поврзани со одредени намирници и пијалаци. Меѓу потенцијалните предизвикувачи се зрелите сирења, преработеното месо што содржи нитрати и нитрити, алкохолот, особено црвеното вино, како и мононатриум-глутаматот и засладувачот аспартам. Тоа не значи дека овие намирници предизвикуваат мигрена кај сите, па најдобро е да се следи личната реакција наместо непотребно да се исклучуваат цели групи храна.
Водете дневник на симптомите. Запишувањето на оброците, пијалаците, времето на појава на главоболката и нејзиниот интензитет може да помогне во откривањето на можните обрасци. Ваквите информации можат да бидат корисни и при разговор со лекар или нутриционист.
Побарајте стручна помош ако главоболките продолжуваат. Доколку промените во исхраната и навиките не помогнат, потребна е лекарска процена. Како што објаснува Тепер, мигрената може да има повеќе предизвикувачи, меѓу кои сезонски алергии, хормонални промени и временски услови.
Клучот е во умереноста и индивидуалниот пристап
За повеќето луѓе, кофеинот не е ниту автоматски корисен ниту штетен кога станува збор за главоболките. Неговото влијание зависи од количината, редовноста на внесот и индивидуалната чувствителност. Додека кај некои луѓе може да помогне во ублажувањето на болката, кај други прекумерниот внес или наглото прекинување може да имаат спротивен ефект.
Доволниот внес на вода, редовните оброци, разновидната исхрана и препознавањето на личните предизвикувачи можат да помогнат во контролирањето на главоболките. Ако тие се чести, силни или се појавуваат со нови и невообичаени симптоми, важно е да се побара медицински совет наместо проблемот да се решава само со промени во консумирањето кафе.