Постепеното вклучување на земјите од Западен Балкан во политиките и единствениот пазар на Европската Унија може да донесе конкретни придобивки и пред полноправното членство, но не смее да се претвори во нова чекалница за регионот, предупреди австриската министерка за Европа, интеграција и семејство, Клаудија Бауер.
Според Бауер, моделот треба да ги наградува реалните реформи и напредокот на земјите кандидати, а истовремено да обезбеди јасна перспектива за нивно идно членство во ЕУ.
Постепен пристап до европскиот пазар
Бауер објасни дека земјите кандидати би можеле постепено да добиваат пристап до одделни европски политики и сегменти од единствениот пазар, доколку исполнат конкретни услови и спроведат соодветни реформи.
Како примери ги посочи приклучувањето кон Единствената област за плаќања во евра (SEPA) и планираното вклучување на земјите од Западен Балкан во европската зона без трошоци за роаминг. Австрискиот предлог предвидува напредокот во конкретни области да биде проследен со конкретни придобивки. Иницијативата ја поддржаа и Италија, Словачка, Словенија и Чешка.
Виена, сепак, инсистира дека постепената интеграција не треба да значи полесен пат кон ЕУ, туку дополнителен поттик за реформите.
„ЕУ мора да ги исполни своите ветувања“
Австриската министерка нагласи дека проширувањето е процес во кој обврски имаат и земјите кандидати и Европската Унија. Кандидатите треба да ги спроведат неопходните реформи, но ЕУ, според Бауер, мора да покаже видлив напредок кон членството и да ја врати довербата во ветувањата дадени пред повеќе од две децении.
Таа предупреди дека постепеното преземање на европските правила може да создаде и проблем доколку земјите кандидати ги применуваат правилата без да имаат можност да учествуваат во нивното донесување. Затоа, економските и практичните придобивки од постепената интеграција не смеат да се претворат во оправдување за неодредено одложување на полноправното членство.
За Македонија – процесот е заглавен
Говорејќи за Северна Македонија, Бауер оцени дека евроинтегративниот процес е заглавен. Таа посочи дека билатералните прашања со Бугарија треба да се решаваат меѓу двете држави и дека, според нејзиниот став, тие не треба да го определуваат текот на пристапувањето на Северна Македонија кон ЕУ.
Бауер ја оцени Црна Гора како предводник на процесот на европска интеграција во регионот. Нејзината цел за членство во ЕУ до 2028 година ја оцени како амбициозна, но остварлива. За останатите земји од Западен Балкан, темпото на приближување кон Унијата и понатаму ќе зависи од спроведувањето на реформите, но и од политичките одлуки на земјите членки.
Пораката од Виена е дека постепената интеграција може да биде начин граѓаните да ги почувствуваат придобивките од европското приближување уште пред членството, но само доколку зад неа стои јасна и веродостојна перспектива за полноправно членство.
