Санторини во 1971 година изгледал како друг свет
Во 1971 година Санторини сè уште бил далеку од денешната слика на остров преполн со туристи, хотели и ресторани. Малата публикација „Водич низ Санторини“, објавена истата година, денес претставува своевиден прозорец кон времето кога островот допрва почнувал да го открива светот.
Водичот го издал Петрос Деландас, човек кој бил тесно поврзан со островот и меѓу првите што го препознал потенцијалот за промоција на Санторини и неговите локални производи.
Во делот насловен „Денешен Санторини“, посетителите добивале практични информации кои денес звучат речиси неверојатно.
„Санторини денес располага со околу седумдесет и пет кревети“, пишува во водичот.
За пристапот од море, пак, се наведува дека островот немал пристаниште, поради големата длабочина на морето на запад и наносите на источната страна.
Водата се собирала од дожд
Еден од највпечатливите детали се однесува на водоснабдувањето. Во тоа време на островот немало езера ниту реки, а водата зависела од врнежите.
Во водичот се наведува дека во дождливите зими вода имало во изобилство, но таа се собирала во цистерни и била драгоцена за домаќинствата.
Само на местото „Зоодохос“, каде што се наоѓала истоимената капела, имало проточна вода.
За денешните посетители, навикнати на остров со развиена туристичка инфраструктура, ваквиот опис покажува колку различен бил животот на Санторини пред неговата туристичка експанзија.
Туризмот бил во самиот почеток
И сместувањето и понудата за исхрана биле ограничени. Како главни плажи за капење водичот ги издвојувал Камари и Периса, во време кога тие сè уште немале туристичка инфраструктура каква што имаат денес.
Посетителите доаѓале на островот повеќе за да го откриваат отколку да престојуваат во однапред организирана туристичка средина.
Селата, плажите, локалните производи и начинот на живот биле дел од искуството. Туризмот постоел, но сè уште не ја определувал економијата и изгледот на целиот остров.
Токму затоа старите информации за хотелите, рестораните и другите услуги денес имаат посебна вредност. Тие го бележат почетокот на економската трансформација што во следните децении целосно ќе го промени Санторини.
Водичот открива и како живееле жителите
Публикацијата не била наменета само за туристите. Во неа се запишани и информации за училиштата, институциите и услугите на островот, па денес претставува и мал документ за секојдневниот живот во тој период.
Се споменуваат старечки дом, болница и интернат, како и училиштата во различни населени места.
Интересен е и податокот дека во минатото на островот работеле конзуларни агенции на Австроунгарија, Англија, Италија и Германија, додека во времето кога бил објавен водичот останала само француската.
Во исто време, земјоделството, лозарството и локалното производство сè уште имале значајно место во економијата на островот.
Фава, вино и капар станувале дел од туристичката понуда
Петрос Деландас се обидел локалните производи да ги претвори во дел од туристичкото искуство. Тој создал прв организиран изложбен и продажен простор за производи од Санторини, каде што на посетителите им ги претставувал фавата, виното и капарот.
Денес овие производи се меѓу најпрепознатливите гастрономски симболи на островот. Во тоа време, според водичот, тие биле малку познати не само кај странските туристи, туку и кај голем дел од Грците.
Деландас работел и на визуелната промоција на островот. Во Италија ги печател првите современи разгледници на Санторини, бидејќи дотогаш на островот главно се продавале разгледници од локалниот фотограф Јоакимидис.
Од остров со минимална туристичка инфраструктура, ограничено сместување и водоснабдување зависно од дождот, Санторини постепено се претворил во светски туристички бренд.
Неговиот вулкански пејзаж, архитектурата, селата, вината и локалните производи останале основата на препознатливиот идентитет, но начинот на кој островот ги пречекува посетителите денес е речиси неспоредлив со оној од 1971 година.
