Самит на ЕУ: Зеленски се чувствува предадено, Радев врти грб на европските лидери

Договорот меѓу Вашингтон и Москва за испорака на нафтени деривати предизвика отворено незадоволство кај европските лидери, додека Киев стравува од прекин на сојузничката поддршка.
Фото: EPA/OLIVIER MATTHYS

Дводневниот самит на Европската унија во Брисел започна со длабоки политички тензии по веста дека американскиот претседател Доналд Трамп постигнал договор со рускиот претседател Владимир Путин за испорака на над 300.000 тони дизел. Додека украинскиот претседател Володимир Зеленски отворено изјави дека се чувствува предаден од Белата куќа, повеќето европски сојузници го оценија потегот како опасен чекор што директно го финансира буџетот на Кремљ во ек на воена агресија.

Информацијата за воспоставување енергетско примирје и договор меѓу САД и Русија за увоз на дизел ги затекна европските дипломати пред почетокот на самитот. Шведскиот премиер Улф Кристерсон директно го критикуваше Вашингтон, посочувајќи дека секој чекор што му овозможува на Кремљ да ја полни воената каса води во целосно погрешна насока. Кристерсон потврди дека Стокхолм целосно останува на ставот на Киев дека приходот од нафтениот извоз на Русија мора институционално да се сопре.

Италијанската премиерка Џорџа Мелони договорот го оцени како исклучително ризичен избор што го намалува економскиот притисок врз Москва и ги урива досегашните напори за запирање на конфликтот. Високата претставничка за надворешна политика на ЕУ, Каја Калас, изјави дека руските рафинерии остануваат легитимна цел за украинската одбрана според меѓународното право, бидејќи токму тие капацитети ја финансираат воената машина. Калас додаде дека Москва греши доколку смета дека со директни договори со Вашингтон може да ја заобиколи Европа, која нема да престане да го поддржува Киев.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски во Лондон упати директна критика кон Белата куќа, нагласувајќи дека е болно кога американскиот претседател застанува на спротивната страна. Киев се соочува со силен дипломатски притисок од Вашингтон да ги прекине нападите врз руската енергетска инфраструктура, придружен со проблеми во користењето на сателитските комуникации и размената на разузнавачки информации.

Зеленски во петок пристигнува во Брисел каде што од европските лидери ќе побара итна безбедносна гаранција и забрзана испорака на системи за противвоздушна одбрана пред почетокот на претстојната зима. Британскиот премиер Енди Барнам за време на средбата со украинскиот претседател најави нови испораки на ракети за воздушна одбрана и вети дека Лондон ќе се обиде да ги надмине настанатите недоразбирања меѓу Киев и новата администрација во Белата куќа.

Спротивно на доминантниот став во Брисел, бугарскиот премиер Румен Радев јавно го поздрави договорот меѓу САД и Русија. Радев изјави дека најголем проблем за европската индустрија се високите цени на енергенсите и дека секоја мерка што носи поевтино гориво и конкурентност е добредојдена. Тој истовремено ги осуди нападите врз рафинерии и енергетски капацитети на двете страни, тврдејќи дека скапите деривати директно ја оштетуваат европската економија.


Ова отворено разидување ја пресликува ранливоста на целиот регион на Југоисточна Европа. Додека барелот сурова нафта на светските берзи надминува 100 долари, а цената на природниот гас достигнува рекорди, земјите од регионот се наоѓаат во тежок процеп: геополитичкиот конфликт на големите сили повторно создава бранови на инфлација што удираат директно врз семејните буџети и цените на основните прехранбени производи на Балканот.

е-Трн да боцка во твојот инбокс