Азиските берзи денеска доживеаја панична распродажба на технолошки акции. Јужнокорејскиот индекс Kospi падна 7,57%, а тргувањето беше прекинато. Јапонскиот Nikkei изгуби речиси 5%. Причина е неочекувано висока инфлација во САД, која ги врати стравовите дека каматите повторно ќе растат.
Што се случи
Kospi, главниот индекс на берзата во Јужна Кореја, затвори со пад од 7,57%, на 5.554 поени. Во еден момент падот беше уште поголем, па се активираше автоматски прекинувач на тргувањето (circuit breaker). Тој ја запира берзата кога падот е премногу нагол, за да им даде време на инвеститорите да се смират.
Индексот е за над 16% понизок отколку пред еден месец. Во јуни го достигна рекордот од над 9.000 поени.
Силно паднаа и најголемите јужнокорејски компании, производителите на мемориски чипови Samsung и SK Hynix, околу 10% во текот на денот. Во Јапонија, Nikkei падна 4,9%, а SoftBank и производителот на чипови Kioxia изгубија по околу 9 до 12% од вредноста.
Зошто паѓаат акциите
Сè почнува од инфлацијата. Во среда беа објавени податоците за септември: цените во САД се повисоки за 3,7% во споредба со лани, повеќе отколку што пазарите очекуваа.
Висока инфлација обично значи дека централната банка на САД (Fed) може да ги зголеми каматите за да ја смири. Повисоки камати значат поскапо позајмување.
Тука станува важно за технолошките компании. Компаниите што градат инфраструктура за вештачка интелигенција, огромни центри со сервери и чипови, трошат многу пари, а голем дел од нив ги позајмуваат. Колку е каматата повисока, толку тој долг е поскап и поризичен.
Најјасен пример е американската компанија CoreWeave, која изнајмува компјутерска моќ за AI. Таа има издадено околу 22 милијарди долари обврзници и 26 милијарди во заеми. Обврзницата издадена во јуни со принос од 9,625% сега се тргува со принос од околу 15%. Едноставно кажано, оној што позајмува пари бара многу повеќе за да ризикува. Акциите на CoreWeave паднаа околу 16% за еден ден.
Слично поминаа Oracle (околу 9% надолу) и Dell (11%). Заедно со уште две компании, тие избришаа околу 80 милијарди долари пазарна вредност. Дел од проблемот е и што претходно акциите беа многу поскапи: акциите на Dell се зголемија четири пати од почетокот на годината, па беше полесно да се продава на првата лоша вест.
Дали е ова паника насекаде?
Не. Ударот е најсилен кај чиповите и AI-компаниите, особено во Азија, чии берзи се многу зависни од полупроводници.
- Во САД во среда S&P 500 падна 1,1%, а Nasdaq околу 1,9%. Dow Jones речиси не се помрдна.
- Во Европа падот е мал. Индексот STOXX 600 изгуби околу 0,35%.
- Најголемите технолошки компании како Nvidia, Microsoft, Alphabet, Meta и Amazon паднаа помалку, а аналитичарите велат дека тие се профитабилни и стабилни. Проблемот е кај помалите и позадолжените.
Што следува
Дали падот ќе се продолжи зависи од тоа како ќе реагираат американските берзи денес и што ќе кажат од Fed за каматите. Инвеститорите сега следат дали и големите технолошки компании ќе почнат да чувствуваат притисок.
