Украинските удари врз дата-центрите на рускиот технолошки гигант „Јандекс“ (Yandex) беа проследени со драматичен пад на автоматизираната онлајн активност, отворајќи прашања за тоа дали нападите можеби ги нарушиле и операциите за влијание на Москва во странство, пишува Euronews.
Ненадејниот пад поттикна шпекулации во Европа и Соединетите Американски Држави за тоа колкав дел од политичката дебата на социјалните мрежи всушност бил движен од руски ботови. Украинскиот претседател Володимир Зеленски даде свој коментар, велејќи дека платформите на социјалните мрежи станале забележливо помалку непријателски настроени.
„Кога почнавме да одговараме на руската операција против нашите дата-центри и кога нашите удари стигнаа до дата-центрите на ’Јандекс‘, одеднаш стана малку полесно да се дише на многу платформи на социјалните мрежи“, рече Зеленски во своето обраќање на Варшавскиот безбедносен форум.
„Многу луѓе, многу луѓе го забележаа тоа, и имаше помалку омраза, помалку поделби и помалку провокации бидејќи имаше помалку ботови. И прилично е јасно од каде доаѓаа тие ботови“, додаде тој.
„Ако тие исчезнаа кога ’Јандекс‘ падна офлајн, ова докажува одново и одново дека Европа не е изворот на проблемите.“
„Европа не е таа што прави сè да биде потешко“, рече тој.
Три дата-центри со кои управува „Јандекс“, често опишуван како руски еквивалент на „Гугл“, беа погодени од украински напади со дронови во текот на изминатите неколку дена. Објектите се наоѓаа во Сасово, во Рјазањската област, во Калушката област југозападно од Москва и во Владимирската област источно од руската престолнина, каде што последниот удар беше пријавен во неделата.
Нападите ја оштетија инфраструктурата на компанијата и ги прекинаа услугите. „Јандекс“ потврди дека операциите во неговиот објект во Владимир биле суспендирани по напад со дрон.
„По напад со дрон, оштетена е инфраструктурата на дата-центарот во Владимир“, соопшти компанијата во изјава објавена на Телеграм.
„Операциите во дата-центарот се целосно суспендирани. Останатите инфраструктурни ресурси се нестабилни и платформата не функционира.“
Според анализата на податоците од „Клаудфлер радар“ (Cloudflare Radar), автоматизираниот сообраќај што потекнува од мрежата на „Јандекс“ паднал за приближно 94% во неделата во споредба со неговите просечни нивоа во втората половина на септември.
The third Yandex data center hit by drones since Oct 7. Traffic from YANDEX (AS13238) was already ~35% lower after the Sasovo strike, then fell 99% vs. last week at ~00:30 UTC Oct 11, as its Vladimir site shut down, per the company. Follow along: https://t.co/0rbYydRfID https://t.co/1WrNutrr60
— Cloudflare Radar (@CloudflareRadar) October 12, 2026
Сепак, овие бројки вклучуваат и легитимен автоматизиран сообраќај, како што се роботите на пребарувачите (веб-кролери), и не утврдуваат дали биле погодени ботовите на социјалните мрежи поврзани со Кремљ.
Во Германија, тврдењата за остар пад на онлајн активноста поврзана со крајнодесничарската Алтернатива за Германија (AfD) широко кружеа по нападите, иако не се појавија независно проверени бројки. Чешкиот европратеник Томаш Здеховски го доведе во прашање очигледното совпаѓање помеѓу прекинот и пријавениот пад на активноста околу партијата.
„Ако се потврди, ова говори многу: руските дата-центри добиваат удар, а онлајн активноста околу AfD одеднаш пропаѓа“, напиша тој на Икс.
Слични тврдења се појавија и во Британија, каде што исто така беше пријавено дека онлајн активноста поврзана со „Реформ УК“ (Reform UK) опаднала по нападите.
Во Соединетите Американски Држави, корисниците на социјалните мрежи пријавија помалку очигледно автоматизирани про-конзервативни одговори на Икс, платформата во сопственост на Илон Маск.
Шпекулациите го привлекоа вниманието на истакнати политички фигури и коментатори, меѓу кои Лора Лумер, десничарска активистка и поддржувачка на Доналд Трамп, рускиот опозиционер и поранешен светски шампион во шах Гари Каспаров, како и Мајкл Мекфол, поранешниот американски амбасадор во Русија.
Дебатата доаѓа на само неколку недели пред изборите за американскиот Конгрес на средината на мандатот во почетокот на ноември, во екот на долгогодишната загриженост за странско мешање и влијанието на автоматизираните профили врз политичкиот дискурс.
