Речиси девет децении по исчезнувањето на легендарната американска авијатичарка Амелија Ерхарт, група истражувачи се упати кон оддалечен остров во Тихиот Океан со надеж дека конечно ќе одговори на едно од најголемите неодговорени прашања во историјата на воздухопловството: што се случило со жената која се обиде да го обиколи светот со авион.

Повод за новата експедиција е необичен објект забележан на сателитски снимки, потопен во плитка лагуна на ненаселениот атол Никумароро. Додека едни истражувачи веруваат дека станува збор за остатоци од авионот на Ерхарт, други тврдат дека мистериозната силуета е само паднато дрТрагата што може да ја промени историјата

Експедицијата од 17 членови, поддржана од американскиот Универзитет Пердју, има задача да го истражи таканаречениот „објект Тараја“, забележан на сателитска снимка во 2020 година. Дополнителните анализи покажале дека слична форма може да се види и на воздушни фотографии од далечната 1938 година, само една година по исчезнувањето на Ерхарт.

Истражувачите сметаат дека издолжениот облик би можел да биде трупот на нејзиниот двомоторен авион „Локхид Електра 10-Е“. На понови снимки, според нив, се забележува и одблесок што би можел да потекнува од метална површина.

„Пронаоѓањето на авионот на Амелија Ерхарт би било откритие што се случува еднаш во животот“, изјавил раководителот на експедицијата Ричард Петигру, нагласувајќи дека идентификувањето на остатоците би било клучен доказ за судбината на познатата авијатичарка.

На 2 јули 1937 година, Амелија Ерхарт и нејзиниот навигатор Фред Нунан исчезнале додека летале над Тихиот Океан. Тие се обидувале да го завршат историското патување околу Земјата, следејќи рута во близина на екваторот.

Ерхарт тогаш имала 39 години и веќе била светска ѕвезда. Во 1932 година станала првата жена која самостојно, без запирање, го прелетала Атлантскиот Океан.

Нивната следна дестинација бил малиот остров Хауленд, но авионот никогаш не пристигнал. Последните радиопораки укажувале на проблеми со навигацијата и недостиг од гориво.

И покрај големата потрага организирана од американските власти, не биле пронајдени ниту авионот ниту неговите патници.

Оттогаш се појавиле бројни теории: дека леталото паднало во океанот, дека Ерхарт успеала да слета на ненаселен остров, па дури и дека била заробена од јапонските сили. Ниту една од овие теории досега не е дефинитивно потврдена.

Можеби преживеале на пуст остров

Една од најпознатите хипотези е дека Ерхарт и Нунан успеале принудно да слетаат на Никумароро, остров оддалечен околу 640 километри од нивната планирана дестинација.

Според ова сценарио, двајцата можеби преживеале извесно време, собирајќи дождовница и хранејќи се со риби и желки.

Претходните експедиции откриле предмети од триесеттите години на минатиот век, меѓу кои остатоци од можен привремен камп и стаклена тегличка за козметички препарат. Сепак, не е докажано дека тие предмети им припаѓале на исчезнатите авијатичари.

Особено интересно е што истражувачката организација TIGHAR, која со децении ја проучува оваа теорија, не верува дека новооткриената силуета е авион.

Нејзиниот коосновач Рик Гилеспи смета дека објектот најверојатно е стебло од дрво панданус, кое завршило во лагуната.

Тој посочува дека истражувачи веќе го пребарувале истото подрачје со детектори за метал во 2001 и 2007 година, без да откријат остатоци од летало.

Според неговата теорија, авионот можеби слетал на корален гребен, но подоцна бил однесен од брановите и потонал во длабоките води западно од остр

Ќе биде ли 2026 година крај на мистеријата?

Експедицијата, чија вредност според Ројтерс изнесува околу 900.000 долари, треба да утврди дали под песокот и водата навистина се крие летало или природен објект.

Но дури и ако истражувачите пронајдат метални остатоци, ќе мора дополнително да се докаже дека тие припаѓаат на авионот на Ерхарт.

Универзитетот Пердју има посебна историска врска со авијатичарката. Таа работела таму, а универзитетот помогнал во финансирањето на авионот со кој тргнала на последното патување.

Според најавите, истражувачкиот тим треба да пристигне на атолот околу 12 или 13 октомври, по што ќе започне непосредното испитување на објектот.

Засега, единственото сигурно нешто е дека исчезнувањето на Амелија Ерхарт останува една од најголемите мистерии на 20 век. Можеби одговорот речиси 90 години лежи под песокот на мала пацифичка лагуна. А можеби истражувачите повторно ќе откријат само уште една погрешна трага.

Токму таа неизвесност ја одржува приказната за Ерхарт жива до денес.