Од 1 јануари 2027 година, на малолетниците под 15 години треба да им биде забранет пристапот до социјалните мрежи, меѓу кои Инстаграм, ТикТок и Фејсбук. Со оваа мерка, грчката влада сака да ги заштити децата од прекумерна употреба на дигиталните платформи, интернет-насилство и содржини што можат негативно да влијаат врз нивното ментално здравје.

Предлог-законот веќе е доставен до грчкиот парламент, а расправата во парламентарните комисии започнува на 13 октомври. Конечното гласање е планирано за 22 октомври, додека примената на новите правила е најавена за почетокот на следната година.

Нема повеќе само да се кликне дека корисникот има 18 години

Една од најголемите промени ќе биде начинот на проверка на возраста. Наместо платформите да се потпираат на датумот на раѓање што корисникот сам го внесува, ќе мора да обезбедат посигурни механизми за потврда.

За таа цел, Грција планира да ги користи дигиталните алатки „Kids Wallet“ и „Gov.gr Wallet“. Преку таканаречени дигитални токени за возраст, социјалните мрежи ќе добиваат потврда дали корисникот ја исполнува законската старосна граница, без да имаат пристап до неговиот целосен идентитет.

Новите правила предвидуваат и повторна проверка на возраста на постојните корисници, што значи дека ограничувањето нема да важи само за новоотворените профили.

Главната одговорност за спроведувањето на забраната ќе биде на технолошките компании, а грчките институции ќе ја контролираат нивната усогласеност со законот.

Децата против алгоритмите што не им дозволуваат да го остават телефонот

Грчките власти нагласуваат дека проблемот не е само во времето што децата го поминуваат пред екраните, туку и во начинот на кој функционираат социјалните мрежи.

Алгоритмите постојано препорачуваат нови видеа, фотографии и објави, поттикнувајќи ги корисниците да продолжат со прелистување. Кај децата и адолесцентите, ваквиот начин на користење може да придонесе за нарушување на спиењето, проблеми со концентрацијата и намалување на времето поминато во непосредна комуникација со врсниците.

Дополнителни ризици претставуваат интернет-насилството, изложеноста на несоодветни содржини и притисокот што го создаваат постојаните споредби со другите корисници.

Според грчката влада, секој четврти ученик признава дека прекумерно ги користи дигиталните платформи и дека му е потребна помош за да го намали времето поминато на интернет.

Родителите повеќе нема сами да ја водат битката

Една од главните пораки на грчката влада е дека одговорноста за дигиталната безбедност на децата не може да биде оставена исклучиво на семејствата.

Родителите често се соочуваат со тешкотии да го контролираат времето што нивните деца го поминуваат на социјалните мрежи, особено кога самите платформи се дизајнирани да го задржат вниманието на корисниците што е можно подолго.

Затоа, со новите правила, поголем дел од одговорноста се префрла на компаниите што управуваат со социјалните мрежи.

Забраната не се однесува на сите дигитални услуги. Според владините објаснувања, приватните комуникациски сервиси се изземени, додека мерката е насочена кон платформите на кои корисниците создаваат профили, објавуваат содржини и јавно комуницираат.

Ќе стане ли ограничувањето европско правило?

Грција не е единствената европска земја што бара построга заштита на децата на интернет. Заедно со Франција, Шпанија, Данска, Кипар и Италија, таа се залага за поширока европска соработка и заеднички правила за проверка на возраста.

Предложените ограничувања се поврзани со европскиот Закон за дигитални услуги (DSA), кој предвидува обврски за заштита на малолетниците на интернет.

Сепак, не постои општа забрана на ниво на Европската Унија за користење социјални мрежи од страна на сите деца под 15 години. Грчката мерка е национална иницијатива што допрва треба да помине низ законодавната процедура.

Прашањето што се отвора е дали ваквите забрани навистина ќе го намалат прекумерното користење на социјалните мрежи или дел од децата ќе бараат начини да ги заобиколат ограничувањата.

За Грција, сепак, насоката е јасна: заштитата на децата во дигиталниот свет не треба да зависи само од родителската контрола, туку и од обврските на државата и технолошките компании.