Меѓународниот монетарен фонд предупредува дека вештачката интелигенција може да ја наруши традиционалната патека на професионален развој, создавајќи генерации кои имаат образование, но сè потешко доаѓаат до првото вработување.

Со години младите дипломци ја започнуваа својата кариера преку административни задачи, обработка на податоци, подготовка на извештаи, корисничка поддршка или почетни позиции во маркетингот и информатичката технологија.

Токму овие активности денес сè почесто можат да ги извршуваат системи базирани на вештачка интелигенција.

Директорката на ММФ, Кристалина Георгиева, предупреди дека технологијата може да ги поткопа можностите за професионален напредок на младите работници, бидејќи дел од почетните работни позиции може да исчезнат или значително да се променат.

Според проценките на ММФ, вештачката интелигенција може да влијае врз околу 40 проценти од работните места на глобално ниво, а во развиените економии врз приближно 60 проценти. Тоа не значи дека сите овие работни места ќе исчезнат: кај дел од нив технологијата ќе ја зголеми продуктивноста, додека кај други може да ја намали потребата од човечка работа.

Како да стекнете искуство ако никој повеќе не вработува почетници?

Најголемиот предизвик не е само можноста од исчезнување одредени професии, туку и начинот на кој младите ќе го стекнуваат првото практично искуство.

Ако компаниите користат вештачка интелигенција за основни анализи, преводи, подготовка на текстови и административна обработка, може да се намали потребата од ангажирање нови работници за вакви задачи.

Но тогаш се поставува прашањето: како ќе се создаваат идните искусни професионалци?

Работникот не станува експерт веднаш по дипломирањето. За тоа се потребни години практика, менторство, грешки и учење.

Ако почетните позиции се намалат, компаниите на подолг рок би можеле да се соочат со недостиг од квалификувани кадри, иако технологијата во меѓувреме им помага да ги намалуваат трошоците.

Македонија пред нов предизвик на пазарот на труд

Во Македонија младинската невработеност и досега претставуваше сериозен структурен проблем.

Воведувањето на вештачката интелигенција може дополнително да ги промени перспективите во сектори каде што младите традиционално бараат прва работа.

Особено изложени на промени се дел од административните услуги, корисничката поддршка, преведувањето, дигиталниот маркетинг, сметководствената обработка и почетните програмерски задачи.

Сепак, влијанието нема да биде исто врз секое работно место. Во многу професии вештачката интелигенција ќе биде алатка што ќе им овозможува на вработените побрзо да работат, наместо целосно да ги замени.

Токму затоа образовниот систем и компаниите ќе мора да го променат начинот на подготовка на младите.

Дипломата и познавањето на компјутерски програми повеќе нема да бидат доволни сами по себе. Сè поголемо значење ќе имаат критичкото размислување, решавањето сложени проблеми, комуникациските вештини и способноста за работа со новите технологии.

На компаниите ќе им бидат потребни и поинакви модели на практикантство и менторство, за младите да можат да се развиваат и кога рутинските задачи се автоматизирани.

Вештачката интелигенција може да создаде нови професии и поголема продуктивност. Но ако не се создадат нови патишта до првото работно искуство, технолошкиот напредок може да ја продлабочи нееднаквоста меѓу генерациите.

За Македонија, тоа не е само прашање на дигитализација. Тоа е прашање какви работни места ќе имаат младите во следната деценија и дали ќе имаат причина својата професионална иднина да ја градат дома.