Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) денеска на Годишните средби во Бангкок ги зголеми проекциите за растот на светската економија за оваа година на 3,1 отсто. Сепак, фондот предупреди дека отпорноста на глобалната економија е под силен притисок поради растот на јавниот долг, геополитичките тензии и прегревањето на технолошкиот сектор. Новата главна економистка Силвана Тенрејро порача дека просторот за грешки кај креаторите на политиките е речиси исцрпен.
Новиот извештај „World Economic Outlook“, насловен како „Отпорност под притисок, итни избори“, покажува дека светската економија се држи подобро од очекувањата. Годишната стапка на глобален раст за оваа година е проектирана на 3,1 отсто, што претставува благо покачување во однос на претходните проценки на фондот.
Двигател на овој раст остануваат силната потрошувачка во Соединетите Американски Држави и стабилноста на неколку клучни пазари во развој. Сепак, фондот оценува дека закрепнувањето не е рамномерно. Европа бележи побавно темпо, додека кинеската економија продолжува да се соочува со проблеми во секторот за недвижности и ниска домашна побарувачка.
Главниот аларм во октомврискиот извештај се однесува на јавниот долг. Аналитичарите на ММФ пресметуваат дека глобалниот јавен долг до крајот на годината ќе надмине 100 трилиони долари, што е речиси 93 отсто од светскиот бруто домашен производ.
Високите каматни стапки ја прават отплатата на овие задолжувања значително поскапа. Силвана Тенрејро, која го презеде раководењето со економскиот тим на фондот по заминувањето на Пјер-Оливие Гуринша, истакна дека владите мора веднаш да почнат со фискална консолидација. Секое натамошно одложување на кратењето на буџетските дефицити директно ја загрозува стабилноста при евентуални нови кризи.
Вториот голем фокус на извештајот паѓа врз финансиските пазари и брзиот раст на технолошкиот сектор. Масовните капитални вложувања во вештачка интелигенција ги туркаат берзанските индекси на рекордни нивоа, но ММФ предупредува на опасност од создавање пазарен балон.
Ако очекувањата за продуктивноста од новите технологии не се остварат со најавената брзина, пазарите ризикуваат нагла корекција на цените. Фондот забележува дека таквиот шок лесно би се прелеал врз поширокиот финансиски систем, особено во услови кога банките и фондовите веќе управуваат со скап долг.
За земјите во развој и помалите европски економии, пораките од Бангкок значат задржување на високите трошоци за задолжување. Притисокот врз животните трошоци, кој беше детално анализиран во второто поглавје од извештајот, покажува дека инфлациските шокови од изминатите години сè уште оставаат длабоки траги врз животниот стандард.
Препораката на фондот е јасна: заштита на најранливите слоеви од општеството преку таргетирани мерки, наместо широки субвенции што само го зголемуваат јавниот долг.
