Паметниот телефон што го држиме во рака не е поврзан само со мобилната мрежа, туку и со децении иновации во безжичните комуникации. Четвртата генерација овозможи масовна употреба на мобилниот широкопојасен интернет, петтата донесе поголем капацитет и нови можности за поврзување уреди и индустриски системи, а шестата треба да ги обедини комуникацијата, вештачката интелигенција и сензорските технологии.
Но, што навистина се менува од 4Г и 5Г до идниот 6Г? Разликите не се само во брзината на пренос на податоци, туку и во начинот на кој мрежите се дизајнираат, користат и приспособуваат на различните потреби.
4Г ЛТЕ: Почетокот на ерата на брзиот мобилен интернет
Четвртата генерација мобилни мрежи, заснована на технологијата ЛТЕ, овозможи широка употреба на брзиот мобилен интернет. Меѓу клучните технологии се ОФДМА, системите со повеќе влезови и излези (МИМО) и агрегацијата на фреквенциски носители, со која се комбинираат повеќе фреквенциски канали за да се зголеми капацитетот за пренос на податоци.
Напредната верзија ЛТЕ-Адвансд е дизајнирана за максимални брзини до 1 гигабит во секунда. Реалните брзини зависат од достапниот фреквенциски спектар, квалитетот на сигналот, оптовареноста на мрежата и можностите на уредот. Во вообичаени услови, доцнењето на сигналот често се движи во опсег од неколку десетици милисекунди.
4Г овозможи развој на мобилните апликации, стримингот на видео со висока резолуција, видеоповиците и широката употреба на интернет во движење. Оваа генерација ги постави темелите на денешниот начин на користење паметни телефони и мобилни интернет-услуги.
5Г НР: Повеќе уреди, поголем капацитет и нови индустриски можности
Петтата генерација мобилни мрежи, позната како 5Г НР (Нови радио-технологии), веќе се користи комерцијално, а нејзиниот развој продолжува преку нови стандарди и технологијата 5Г Адвансд.
Меѓу важните технолошки решенија се Масив МИМО, насочувањето на радиоснопот и, кај одредени изведби, употребата на милиметарски бранови. Дополнително, таканареченото делење на мрежата овозможува операторите да создаваат логички одделени делови од мрежната инфраструктура, приспособени на различни потреби и апликации.
Во идеални услови, 5Г може да постигне брзини од околу 10 гигабити во секунда. Во специјално дизајнирани системи, доцнењето во радиоделот на мрежата може да се приближи до една милисекунда. Сепак, тоа не се вообичаени вредности за сите корисници и мрежи.
Технологијата отвора можности за индустриска автоматизација, поврзани транспортни системи, паметни градови и апликации за проширена и виртуелна реалност. Особено е важна за поврзување голем број уреди и машини, со можност мрежата да се приспособува на барањата на секоја конкретна примена.
6Г: Мрежи со вградена вештачка интелигенција
Шестата генерација мобилни мрежи, позната и како ИМТ-2030, сè уште е во фаза на развој и стандардизација. Комерцијалната примена се очекува околу 2030 година, но конечните технички можности ќе зависат од идните стандарди и резултатите од истражувањата.
Една од главните насоки е интегрирањето на вештачката интелигенција во управувањето со мрежата, оптимизацијата на радиоресурсите и обработката на податоците. Пристапот познат како „АИ-нејтив“ предвидува мрежи во кои вештачката интелигенција ќе биде составен дел од нивниот дизајн, со цел тие да станат поефикасни и полесно да се приспособуваат на променливите услови.
Се истражува и употребата на повисоки фреквенции, вклучително и опсези над 100 гигахерци, реконфигурабилни интелигентни површини и интегрирано сензорско набљудување и комуникација. Последната технологија би овозможила радиосигналите да не служат само за пренос на податоци, туку и за добивање информации за објектите и околината.
Меѓу потенцијалните примени на 6Г се понапредните имерзивни комуникации, дигиталните близнаци, попрецизното одредување на положбата, индустриските системи и поврзувањето на земјените мрежи со сателитската инфраструктура.
Сепак, важно е да се направи разлика меѓу истражувачките амбиции и официјално утврдените технички цели. Често споменуваните брзини до еден терабит во секунда и доцнењето помало од 0,1 милисекунда сè уште не се потврдени како општи барања за идните 6Г-мрежи.
Во рамките на ИТУ, Меѓународната телекомуникациска унија, за ИМТ-2030 се разгледуваат максимални брзини од 50 до 200 гигабити во секунда, зависно од сценариото на примена, како и доцнење во радиоделот на мрежата од 0,1 до 1 милисекунда. Дури и овие вредности се технички цели, а не гаранција за перформансите на секоја комерцијална мрежа.
Затоа, развојот на 6Г не е само трка за поголеми брзини. Целта е комуникацијата, компјутерската обработка и сензорските можности да се обединат во инфраструктура што ќе може да се приспособува на потребите на корисниците, уредите и индустријата.
Од 4Г, кој го овозможи масовниот развој на мобилниот интернет, преку 5Г, кој ги проширува можностите за поврзување уреди и индустриски системи, до 6Г, кој треба дополнително да ги интегрира вештачката интелигенција и сензорските технологии – секоја нова генерација носи поинакви можности. Колку од потенцијалот на 6Г ќе се оствари во практиката ќе зависи од стандардизацијата, трошоците за инфраструктурата, достапниот фреквенциски спектар и реалните потреби на пазарот.
